เลี้ยงชิวาวา ต้องรู้อะไรบ้าง นิสัย ราคา โรคประจำพันธุ์ และของที่ต้องมี

ชิวาวาเป็นหมาพันธุ์เล็กที่สุดพันธุ์หนึ่งของโลก แต่บุคลิกไม่เล็กตาม เป็นหมาที่ผูกพันกับคนของตัวเองแบบเข้มข้น กล้าเกินตัว และเห่าเตือนเก่ง จึงเหมาะกับคนที่อยู่คอนโดหรือบ้านพื้นที่จำกัดและมีเวลาอยู่กับน้องจริงๆ สิ่งที่คนมักไม่บอกคือชิวาวา ไม่ใช่หมาที่เลี้ยงง่ายแบบไม่ต้องฝึก ถ้าไม่ให้เจอคนและเสียงหลากหลายตั้งแต่เล็ก น้องมีโอกาสมากขึ้นที่จะขี้กลัวและขู่ง่ายเมื่อโต และยังมีจุดอ่อนทางสุขภาพเฉพาะตัวเรื่องฟัน สะบ้า และน้ำตาลตกในวัยลูกหมา ที่ต้องรู้ไว้ก่อนตัดสินใจครับ

นิสัยและพฤติกรรมของชิวาวาเป็นยังไงจริงๆ

ชิวาวาผูกพันกับเจ้าของสูงและระวังตัวกับคนแปลกหน้า VCA อธิบายว่ามักเป็นหมาของคนหนึ่งคนหรืออย่างมากก็ครอบครัวเดียว AKC ให้คะแนนความเปิดรับคนแปลกหน้าเพียง 2 จาก 5 ความผูกพันแบบนี้คือเสน่ห์ของพันธุ์ แต่ก็แปลว่าต้องฝึกให้น้องคุ้นกับคนอื่นตั้งแต่เล็ก สมาคมสัตวแพทย์พฤติกรรมสัตว์แห่งอเมริกา (AVSAB) แนะนำให้แบ่งเวลาให้ลูกหมาเล่นหรือพักคนเดียวเพื่อช่วยป้องกันการผูกติดเจ้าของมากเกินไป

ชิวาวาเห่าเก่ง AKC ให้คะแนนการเห่า 5 จาก 5 ในคอนโดที่มีคนเดินผ่านหน้าห้องทั้งวัน เสียงเห่าจึงกลายเป็นปัญหากับเพื่อนบ้านได้ง่าย VCA ระบุว่าชิวาวาตอบสนองดีกับการฝึกแบบให้รางวัลด้วยขนม แต่ไม่ดีกับวิธีบังคับ ทางแก้จึงไม่ใช่การดุให้เงียบ แต่คือการสอนให้น้องรู้ว่าเสียงจากทางเดินไม่ใช่เรื่องที่ต้องรายงาน ด้วยการให้รางวัลตอนที่เงียบ

อย่าอุ้มน้องตลอดเวลาเพราะความน่ารัก ให้พาเดินด้วยขาตัวเองในที่ปลอดภัย และพาไปเจอเสียงเครื่องดูดฝุ่น คนใส่หมวก คนถือร่ม และพื้นผิวหลายแบบตั้งแต่ยังเป็นลูกหมา AVSAB ระบุว่าการเข้าสังคมที่ไม่ครบในช่วงสำคัญ ซึ่งคือราวสามเดือนแรกของชีวิต เพิ่มความเสี่ยงที่น้องจะขี้กลัว หลบหนี หรือก้าวร้าวเมื่อโต ช่วงนี้ซ้อนกับช่วงที่ยังฉีดวัคซีนไม่ครบพอดี วิธีจัดการให้ปลอดภัยดูได้ที่ ตารางวัคซีนลูกหมาและข้อควรระวังก่อนวัคซีนครบ

ชิวาวาเหมาะกับใคร ไม่เหมาะกับใคร

สรุปสั้นๆ ชิวาวาเหมาะกับคนที่อยู่คนเดียวหรืออยู่กันสองคน ทำงานที่บ้านหรือกลับบ้านตรงเวลา และยินดีลงแรงฝึกช่วงปีแรก ส่วนคนที่ไม่ควรเลือกพันธุ์นี้คือบ้านที่มีเด็กเล็กที่ยังอุ้มหมาไม่เป็น บ้านที่ไม่มีใครอยู่ทั้งวัน และคนที่อยากได้หมาที่อยู่เฉยๆ ได้โดยไม่ต้องฝึกเลย ถ้าอยากได้หมาที่อดทนกับเด็กมากกว่า ลองเทียบกับ โกลเด้นรีทรีฟเวอร์ ดูก่อนตัดสินใจ

การดูแลประจำวัน อาหาร ออกกำลัง และขน

อาหาร ชิวาวากินน้อยตามขนาดตัว จุดที่ต้องระวังคือขนมที่ให้เกินจนน้ำหนักขึ้น AKC และ VCA ระบุว่าชิวาวามีแนวโน้มอ้วน และในเวชระเบียนอังกฤษภาวะอ้วนเป็นปัญหาที่พบบ่อยเป็นอันดับสอง น้ำหนักเกินแค่ 300 กรัมในหมาที่หนัก 3 กิโลกรัมคือเกินราว 10 เปอร์เซ็นต์ของตัว ให้เลือกอาหารเม็ดเล็กที่เคี้ยวได้ถนัด และชั่งตวงตามน้ำหนักจริงแทนการเทกะ

ลูกหมา ลูกหมาพันธุ์จิ๋วเสี่ยงน้ำตาลในเลือดต่ำ Merck ระบุว่าพบในหกเดือนแรกและมักหายไปเมื่อโต วิธีป้องกันคือแบ่งอาหารเป็นมื้อย่อยหลายมื้อ AKC ระบุว่าลูกหมาพันธุ์จิ๋วต้องกินวันละ 4 ถึง 6 มื้อในสามเดือนแรก และ VCA ก็ให้ป้อนบ่อยๆ ให้สัตวแพทย์ช่วยกำหนดปริมาณต่อมื้อ อย่าปล่อยให้น้องอดมื้อ ถ้าเห็นอาการให้ทำตามกล่องคำเตือนในหัวข้อโรคประจำพันธุ์ทันที

เลือกอาหารเม็ดลูกหมา Royal Canin มีสูตรลูกหมาที่ลูกชิวาวาใช้ได้สองแบบ คือสูตรเฉพาะชิวาวาซึ่งใช้จนถึงอายุ 8 เดือน และสูตรพันธุ์จิ๋วสำหรับลูกหมาที่โตเต็มวัยหนักไม่เกิน 4 กิโลกรัม ซึ่งใช้ช่วงอายุ 2 ถึง 10 เดือน ตามตารางด้านบนชิวาวาตัวเต็มวัยบางตัวหนักเกิน 4 กิโลกรัม จึงควรดูน้ำหนักที่คาดว่าน้องจะโตก่อนเลือก และให้สัตวแพทย์ช่วยกำหนดปริมาณต่อมื้อ

ออกกำลัง AKC ระบุว่าชิวาวาออกกำลังในพื้นที่เล็กๆ ได้เพียงพอ แค่วิ่งตามเจ้าของไปมาในบ้านก็มักพอ และการเดินสั้นๆ ช้าๆ ช่วยให้น้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ดี ถ้าน้องหอบและตามไม่ทัน ให้อุ้มกลับบ้าน ส่วนสมองให้ใช้ของเล่นซ่อนขนมและเกมดมกลิ่นในบ้าน ในหน้าร้อนของไทย ให้เลือกเดินเช้าหรือหลังพระอาทิตย์ตก เลือกทางที่ร่ม และทดสอบความร้อนของพื้นด้วยหลังมือก่อนเสมอ (AKC) รายละเอียดอยู่ใน ฮีทสโตรกในหมาแบบอากาศไทย

ขนและความสะอาด AKC ระบุว่าชิวาวาขนสั้นแปรงเป็นครั้งคราวและอาบน้ำเป็นประจำก็พอ ส่วนขนยาวควรแปรงอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง VCA แนะนำ 2 ถึง 3 ครั้ง ไม่ควรใช้แชมพูคน เพราะผิวคนกับผิวหมามีความเป็นกรดด่างต่างกัน และอาจทำให้ผิวหมาระคายเคืองและแห้ง (AKC) ควรเป่าให้แห้งทุกครั้งเพราะชิวาวาหนาวง่าย

ฟัน โรคปริทันต์เป็นปัญหาที่พบบ่อยที่สุดของชิวาวาในเวชระเบียนอังกฤษ (13.5% ของตัวที่ศึกษา) และ Merck ระบุว่าหมาพันธุ์เล็กมีปัญหานี้มากกว่าพันธุ์ใหญ่ ให้เริ่มแปรงฟันด้วยยาสีฟันสำหรับสุนัขตั้งแต่ยังเป็นลูกหมา Merck ระบุว่าแปรงทุกวันดีที่สุด ส่วนการขูดหินปูนที่คลินิกต้องทำตอนวางยาสลบ จึงควรเผื่องบไว้ตามที่สัตวแพทย์ประเมิน ไม่ควรใช้ยาสีฟันของคน (Merck ระบุไว้ชัดเจน)

ชิวาวาหนาวง่ายจริงไหม ต้องใส่เสื้อไหม

จริงครับ AKC ระบุว่าต้องดูแลชิวาวาเป็นพิเศษเมื่ออากาศเย็น และ VCA ให้ความทนอากาศเย็นของชิวาวาขนยาวเพียง 1 จาก 5 เพราะตัวเล็กเสียความร้อนเร็วและมีขนชั้นในน้อย ในเมืองไทยไม่ค่อยมีหน้าหนาวจัด แต่มี ห้องแอร์ที่เปิดเย็นจัดทั้งคืน และกระเบื้องเย็นๆ ตัวสั่นและขดตัวแน่นเป็นสัญญาณแรกๆ ที่บอกว่าน้องเริ่มเสียความร้อน (AKC)

• ในห้องแอร์ ให้มีที่นอนยกสูงจากพื้นหรือมีผ้ารองหนาพอ อย่าให้นอนติดกระเบื้อง
• เสื้อช่วยได้ในห้องแอร์ AKC ระบุว่าหมาตัวเล็กโดยเฉพาะพันธุ์จิ๋วได้ประโยชน์จากเสื้อมากที่สุด เลือกแบบที่พอดีตัว ไม่รัดแน่น ไม่ต้องใส่เมื่อไม่หนาว และถอดออกเมื่อกลับมาอยู่ในที่อุ่นหรืออากาศร้อน
• ถ้าน้องตัวสั่นทั้งที่ไม่ได้อยู่ในที่เย็น อย่าคิดแค่ว่าหนาว ในลูกหมาพันธุ์จิ๋วอาจเป็นน้ำตาลในเลือดต่ำ ซึ่งเป็นเหตุฉุกเฉิน ให้ทำตามกล่องคำเตือนในหัวข้อโรคประจำพันธุ์ทันที

โรคประจำพันธุ์ของชิวาวา และค่าใช้จ่ายที่ควรเผื่อ

ข้อมูลด้านล่างเป็นภาพรวมเพื่อให้รู้ว่าควรเฝ้าระวังอะไร ไม่ใช่การวินิจฉัย หมาแต่ละตัวต่างกัน และอาการที่ดูเหมือนกันอาจมาจากคนละสาเหตุ ให้ใช้เป็นหัวข้อไปคุยกับสัตวแพทย์ในนัดตรวจสุขภาพประจำปี

ค่าใช้จ่ายที่ควรเผื่อ นอกจากค่าอาหารและของใช้รายเดือนแล้ว ควรกันงบไว้สำหรับวัคซีนประจำปี การตรวจสุขภาพ การขูดหินปูนซึ่งต้องวางยาสลบ และค่ารักษาฉุกเฉิน ตัวเลขต่างกันมากตามคลินิกและจังหวัด จึงไม่มีค่ากลาง วิธีที่ใช้ได้จริงคือโทรถามคลินิกใกล้บ้าน 2 ถึง 3 แห่งเรื่องค่าตรวจประจำปีและค่าทำฟัน แล้วหารเป็นงบต่อปีของบ้านเราเอง

ของใช้ที่ชิวาวาต้องการเป็นพิเศษ

ของสำหรับชิวาวาไม่ได้แปลว่า "ของชิ้นเล็ก" อย่างเดียว แต่เป็นของที่ออกแบบมาให้ปลอดภัยกับคอและข้อของหมาตัวจิ๋ว ชิ้นที่สำคัญที่สุดคือ สายรัดอกแทนปลอกคอ หลอดลมยุบคือภาวะที่กระดูกอ่อนของหลอดลมอ่อนแรงจนหลอดลมแบนลง พบมากในหมาพันธุ์จิ๋วและพันธุ์เล็ก สาเหตุมีหลายปัจจัยและยังไม่ชัดเจน VCA ระบุว่าการดึงปลอกคอทำให้ไอกำเริบหรือแย่ลงได้ สัตวแพทย์จึงแนะนำสายรัดอกที่กระจายแรงลงลำตัว ถ้าใช้ตั้งแต่วันแรก แรงดึงก็ไม่ไปกดที่คอ ไม่ต้องรอให้ไอก่อน

ชิ้นถัดมาคือของเล่นกัดที่ขนาดพอดีปาก ให้น้องมีของเคี้ยวแทนการกัดของในบ้าน แต่ ของเล่นไม่ได้แทนการแปรงฟัน และควรเลือกแบบที่ไม่แข็งจนเสี่ยงฟันแตก Merck ระบุว่าฟันแตกได้จากการกัดของแข็งอย่างกระดูกจริง เขากวาง หรือของเล่นไนลอนแข็ง ส่วนชิ้นสุดท้ายคือกระเป๋าเดินทางที่ระบายอากาศได้ดี สำหรับพาน้องไปหาหมอหรือเดินทางอย่างสะดวก

ชิวาวา เลี้ยงในคอนโดได้ไหม

ได้ และ AKC เรียกชิวาวาว่าเหมาะกับชีวิตในเมือง เพราะต้องการพื้นที่น้อย แต่มีสองเรื่องที่ต้องจัดการให้จบก่อน เรื่องแรกคือ กฎของอาคาร ให้ขอระเบียบเป็นลายลักษณ์อักษรจากนิติบุคคลก่อนรับน้องมา ว่าอาคารอนุญาตให้เลี้ยงสัตว์ไหม และมีเงื่อนไขเรื่องน้ำหนักหรือจำนวนตัวหรือเปล่า ไม่ใช่ถามปากเปล่า เรื่องที่สองคือเสียงเห่า ซึ่ง AKC ให้คะแนน 5 จาก 5 และทำให้มีปัญหากับเพื่อนบ้านได้ง่าย

• ฝึกไม่ให้เห่าเสียงจากทางเดินตั้งแต่สัปดาห์แรก ด้วยการให้รางวัลตอนเงียบ ไม่ใช่ดุตอนเห่า
• จัดจุดขับถ่ายในห้องให้ชัดเจนตั้งแต่วันแรก วิธีทำอยู่ใน ฝึกลูกหมาขับถ่าย
• หาที่ให้น้องมองออกไปนอกหน้าต่างได้บ้าง แต่ไม่ใช่จุดที่เห็นคนเดินผ่านตลอดเวลา
• ฝึกให้อยู่คนเดียวได้ทีละน้อย เริ่มจากช่วงสั้นๆ แล้วค่อยเพิ่ม อย่าหายไปทั้งวันตั้งแต่สัปดาห์แรก
• เตรียมของเล่นที่ใช้เวลานาน เช่น แบบสอดไส้ ไว้ให้ตอนเราไม่อยู่

ราคาชิวาวาในไทยต่างกันเพราะอะไร และรับเลี้ยงแทนได้ไหม

ราคาลูกชิวาวาในไทยต่างกันมากตามแหล่งที่มาและเอกสารของพ่อแม่พันธุ์ และยังไม่มีราคากลางที่เชื่อถือได้ให้อ้างอิง ราคาที่ถูกกว่าไม่ได้แปลว่าคุ้มกว่าเสมอไป สิ่งที่ควรเทียบระหว่างผู้เพาะคือลูกหมาอยู่กับแม่จนอายุเท่าไหร่ วัคซีนและถ่ายพยาธิที่ทำมาแล้ว และผลตรวจสุขภาพของพ่อแม่พันธุ์ ให้ถามผู้เพาะอย่างน้อย 3 ราย เทียบว่าราคารวมอะไรบ้าง และขอดูเอกสารก่อนตัดสินใจ

อีกทางเลือกหนึ่งคือการรับเลี้ยงต่อ ลองถามที่พักพิงและกลุ่มหาบ้านใกล้บ้านว่ามีชิวาวา ชิวาวาผสม หรือหมาพันธุ์เล็กให้รับเลี้ยงไหม ข้อดีของการรับหมาโตคือเห็นนิสัยจริงก่อนตัดสินใจ ไม่ต้องเดา ดูขั้นตอนและสิ่งที่ต้องเตรียมได้ที่ หมวดรับเลี้ยง และอ่านการปรับตัว 30 วันแรกที่ รับหมาจากที่พักพิงมาเลี้ยง

เลือกลูกชิวาวาจากผู้เพาะยังไงให้ปลอดภัย

• ขอดูแม่หมาเสมอ AKC บอกว่าแม่หมาควรอยู่กับลูกและดูสบายดี ถ้าอ้างว่าแม่ไม่อยู่หรือไม่ให้ดู ให้ถอยไว้ก่อน
• ดูสถานที่จริง AKC แนะนำให้ดูว่าบ้านหรือฟาร์มสะอาดไหม และลูกหมาน้ำหนักดีและกระฉับกระเฉงไหม ไม่ใช่นัดส่งที่ปั๊มน้ำมันหรือห้างเท่านั้น
• อย่ารับลูกหมาที่อายุน้อยกว่า 8 สัปดาห์ AKC เตือนให้ระวังผู้เพาะที่ปล่อยลูกหมาก่อนอายุนี้ เพราะช่วงอยู่กับแม่และพี่น้องคือช่วงที่ลูกหมาเรียนรู้พฤติกรรมสำคัญ
• ขอเอกสารวัคซีนและถ่ายพยาธิที่ทำมาแล้ว พร้อมชื่อคลินิกที่ทำ ให้โทรเช็กได้
• ถามเรื่องสุขภาพของพ่อแม่พันธุ์ตรงๆ โดยเฉพาะผลตรวจสะบ้า หัวใจ และตา ซึ่งสโมสรชิวาวาแห่งอเมริกาแนะนำให้ตรวจ AKC ระบุว่าการตรวจสุขภาพช่วยยืนยันว่าพ่อแม่พันธุ์ไม่เป็นโรค ให้ขอดูผลตรวจ
• ระวังลูกหมาตัวจิ๋วผิดปกติที่ถูกโฆษณาว่าเป็นไซซ์พิเศษ ลูกหมาที่เล็กมากเสี่ยงน้ำตาลในเลือดต่ำมากกว่า (AKC) ตัวเล็กเป็นพิเศษจึงไม่ใช่จุดขาย
• สังเกตตัวลูกหมาเอง ตาใสไม่มีรอยแดงหรือขี้ตา หูไม่มีกลิ่นหรือสิ่งคัดหลั่ง ขนเงาไม่มีหย่อมหรือผื่น เหงือกชมพูชื้น และกล้าเข้าหามือคน (VCA) แล้วพาไปตรวจกับสัตวแพทย์ก่อนตัดสินใจรับ

สรุป

ชิวาวาเป็นหมาที่ให้ความผูกพันแบบเข้มข้นในร่างที่พาไปไหนมาไหนได้ เหมาะกับคนเมืองที่มีเวลาให้จริงและยอมลงแรงฝึกในปีแรก สิ่งที่ต้องเตรียมใจคือเรื่องฟัน ข้อเข่า น้ำตาลตกในวัยลูกหมา และการเข้าสังคม ซึ่งเริ่มดูแลได้ตั้งแต่วันแรก ถ้ากำลังเทียบกับพันธุ์เล็กอีกพันธุ์ที่คนไทยนิยมพอกัน ลองอ่าน หมาปอม ต้องรู้อะไรบ้าง ต่อ ถ้ากำลังเตรียมของรับน้อง ดู เช็กลิสต์ของใช้ลูกหมา หรือดูพันธุ์อื่นๆ ทั้งหมดใน หมวดสายพันธุ์ ครับ