ตารางวัคซีนลูกหมา 2026 ฉีดเข็มไหน ตอนกี่เดือน ราคาเท่าไหร่ (ฉบับมือใหม่)

ลูกหมาเริ่มฉีดวัคซีนรวมเข็มแรกได้ตั้งแต่อายุ 6 ถึง 8 สัปดาห์ จากนั้นฉีดซ้ำทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์ โดยเข็มที่ฉีดตอนอายุ 16 สัปดาห์ขึ้นไปสำคัญที่สุดของชุดลูกหมา จึงไม่ควรข้าม แล้วค่อยฉีดเข็มกระตุ้นตอนอายุ 6 เดือนถึง 1 ปี ส่วนวัคซีนพิษสุนัขบ้าในไทย คู่มือเวชปฏิบัติของสัตวแพทยสภาและกรมปศุสัตว์ให้ฉีดครั้งแรกตอนอายุ 12 สัปดาห์ ฉีดซ้ำห่าง 2 ถึง 4 สัปดาห์ แล้วกระตุ้นตอนอายุ 1 ปีและทุกปี ตารางข้างล่างสรุปว่าเข็มไหนป้องกันโรคอะไร ตัวอย่างราคาอยู่ใต้ตาราง และอะไรที่ควรเลี่ยงจนกว่าวัคซีนจะครบชุดครับ

ราคาต่างกันมากตามคลินิกและจังหวัด ตัวอย่างต่อเข็มจากเว็บไซต์ของคลินิกและโรงพยาบาลสัตว์ 3 แห่งที่เปิดดูเมื่อ ก.ย. 2569 (แห่งหนึ่งระบุว่าเป็นราคาปี 2568 อีกแห่งลงวันที่ 29 พ.ค. 2569 และอีกแห่งไม่ระบุวันที่) คือวัคซีนรวมราว 215 ถึง 690 บาท และวัคซีนพิษสุนัขบ้าราว 60 ถึง 490 บาท คลินิกอื่นอาจสูงหรือต่ำกว่านี้ และบางแห่งยังไม่รวมค่าบัตรหรือค่าตรวจ วิธีที่ชัวร์ที่สุดคือโทรถามคลินิกใกล้บ้าน 2 ถึง 3 แห่งว่า "ชุดวัคซีนลูกหมาราคาเท่าไหร่ รวมค่าตรวจและถ่ายพยาธิหรือยัง" ก่อนพาไป

วัคซีนพิษสุนัขบ้า คู่มือเวชปฏิบัติเรื่องโรคพิษสุนัขบ้า ปี 2563 ที่สัตวแพทยสภา กรมปศุสัตว์ และสมาคมสัตวแพทย์จัดทำร่วมกัน ให้ลูกสุนัขอายุต่ำกว่า 4 เดือนฉีด 2 ครั้ง ครั้งแรกตอนอายุ 12 สัปดาห์ ครั้งที่สองห่างกัน 2 ถึง 4 สัปดาห์ แล้วกระตุ้นตอนอายุ 1 ปีและทุกปี ส่วนกรมควบคุมโรคระบุให้เริ่มตั้งแต่อายุ 2 เดือนขึ้นไป กระตุ้นอีกครั้งช่วงอายุ 3 ถึง 6 เดือน แล้วฉีดซ้ำทุกปี คำแนะนำจึงต่างกันเล็กน้อย และคลินิกแต่ละแห่งเริ่มไม่พร้อมกัน ควรถามหมอว่าวัคซีนยี่ห้อที่ใช้กำหนดไว้อย่างไร

ถ้าอยากใช้บริการของรัฐ สำนักงานสัตวแพทย์สาธารณสุขของกรุงเทพมหานครมีคลินิก 8 แห่งที่ฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าให้สุนัขและแมวโดยไม่คิดค่าบริการในวันและเวลาราชการ (ตามเว็บไซต์ กทม. ที่เปิดดูเมื่อ ก.ย. 2569) จังหวัดอื่นลองถามสำนักงานปศุสัตว์อำเภอหรือเทศบาล และยืนยันวันเวลาก่อนไปครับ

วัคซีนหมา 5 โรค 6 โรค 7 โรค ต่างกันอย่างไร

ที่คนไทยเรียกกันว่าวัคซีน 5 โรค 6 โรค หรือ 7 โรค คือ วัคซีนรวม ที่นับตามจำนวนโรคในเข็มเดียว แต่ละคลินิกและยี่ห้อนับไม่เหมือนกัน และไม่ใช่การจัดเกรดว่าอันไหนดีกว่ากันเสมอไป วัคซีน 5 โรคที่คลินิกไทยหลายแห่งใช้ครอบคลุมไข้หัดสุนัข ตับอักเสบ พาร์โวไวรัส หวัดหลอดลมอักเสบ (พาราอินฟลูเอนซา) และเลปโตสไปโรซิส แต่ก็มีคลินิกที่แยกฉีดเลปโตสไปโรซิสต่างหาก แนวทางสากลแบ่งวัคซีนเป็นกลุ่มหลักที่หมาทุกตัวควรได้ คือไข้หัดสุนัข ตับอักเสบจากอะดีโนไวรัส พาร์โวไวรัส รวมถึงพิษสุนัขบ้าและเลปโตสไปโรซิสในประเทศที่มีโรคนี้ระบาด ซึ่งไทยก็เข้าข่าย กับกลุ่มเสริมที่ให้ตามความเสี่ยง เช่น วัคซีนหลอดลมอักเสบติดต่อ (เคนเนลค็อฟ) สำหรับหมาที่ต้องฝากเลี้ยงหรือเข้ากรูมมิ่งประจำ

เลปโตสไปโรซิส (โรคฉี่หนู) มากับฉี่ของหนูและสัตว์อื่น ปนเปื้อนน้ำและดิน พบได้ในเมืองด้วย ไม่ได้เสี่ยงเฉพาะหมาที่ลุยน้ำ และติดถึงคนได้ งานวิจัยในไทย 2 ชิ้น (ปี 2563 และ 2569) พบเชื้อในฉี่ของสุนัขที่ตรวจราว 4 ถึง 11 เปอร์เซ็นต์ และแนะนำให้ฉีดวัคซีน AAHA (แนวทางปี 2022 ปรับปรุง 2024) จัดเป็นวัคซีนหลักของสุนัขทุกตัว ส่วน WSAVA ถือเป็นวัคซีนหลักในพื้นที่ที่โรคระบาดและมีวัคซีนตรงกับเชื้อในพื้นที่ ต้องฉีด 2 เข็มห่างกัน 2 ถึง 4 สัปดาห์ แล้วกระตุ้นปีละครั้ง AAHA แนะนำให้เริ่มตอน 12 สัปดาห์ขึ้นไป ส่วน WSAVA ให้ทำตามฉลากวัคซีน ซึ่งมักเริ่มราว 8 สัปดาห์

• ถามสัตวแพทย์ตรงๆ ว่า "เข็มนี้ครอบคลุมโรคอะไรบ้าง มีเลปโตสไปโรซิสไหม" ดีกว่าเลือกจากตัวเลขหน้ากล่อง
• จำนวนโรคมากขึ้นไม่ได้แปลว่าคุ้มกว่าเสมอไป ถ้าในเข็มมีวัคซีนโคโรนาไวรัสในลำไส้ WSAVA จัดเป็นวัคซีนที่ไม่แนะนำ เพราะหลักฐานว่าไวรัสตัวนี้ก่อโรคสำคัญในสุนัขโตยังอ่อน ถามหมอได้ว่าจำเป็นไหม
• ให้หมอบันทึกชื่อวัคซีนและวันที่ลงสมุดทุกครั้ง เวลาย้ายคลินิกจะได้ต่อรอบถูก
• ถ้าลูกหมามาจากที่พักพิงหรือรับมาจากข้างถนน อ่าน การเตรียมตัวรับหมาจากที่พักพิง เพิ่ม เพราะมักไม่ทราบประวัติวัคซีน ซึ่ง AAHA แนะนำให้ฉีดไว้ก่อนเมื่อประวัติไม่ชัด

ก่อนวัคซีนครบ พาลูกหมาออกไปข้างนอกได้ไหม

ช่วงที่ภูมิคุ้มกันจากแม่ลดลงแต่วัคซีนยังไม่ครบชุด คือช่วงที่ลูกหมาเสี่ยงติดโรคมากที่สุด โดยเฉพาะพาร์โวไวรัสที่ทนอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นานเป็นเดือน ติดจากอุจจาระของหมาตัวอื่น และติดมากับรองเท้าหรือเสื้อผ้าของคนได้ด้วย หลักง่ายๆ คือ เลี่ยงพื้นที่สาธารณะที่มีหมาไม่ทราบประวัติเดินผ่าน เช่น สวนสาธารณะ ตลาดนัดสัตว์เลี้ยง หรือทางเดินหน้าหมู่บ้านที่มีหมาจรประจำ จนกว่าจะผ่านเข็มสุดท้ายไปแล้วประมาณ 1 ถึง 2 สัปดาห์ เพราะ VCA ระบุว่าหลังฉีดต้องใช้เวลาราว 10 ถึง 14 วันกว่าภูมิจะขึ้น

แต่ "ห้ามออกไปเจอเชื้อ" ไม่เท่ากับ "ห้ามเจอโลก" ช่วง 3 เดือนแรกของชีวิตคือช่วงเรียนรู้สังคมที่สำคัญที่สุดของหมา และทั้ง AVSAB กับ WSAVA สนับสนุนให้เริ่มเข้าสังคมอย่างระมัดระวังตั้งแต่ก่อนวัคซีนครบ ให้พาน้องนั่งตักดูรถ ดูคน ฟังเสียงเครื่องดูดฝุ่น หรือไปบ้านเพื่อนที่หมาฉีดวัคซีนครบและสุขภาพดีแทนได้ ระหว่างนี้ก็เริ่ม ฝึกขับถ่ายเป็นที่ในบ้าน ควบคู่ไปได้เลย ไม่ต้องรอวัคซีนครบ

ต้องเตรียมอะไรไปคลินิกบ้าง

• สมุดวัคซีนหรือใบประวัติ จากฟาร์ม ร้าน หรือที่พักพิง ถ้าไม่มีให้บอกหมอตรงๆ ว่าไม่ทราบประวัติ
• กระเป๋าหรือกรงใส่เดินทาง อย่าอุ้มเดินเข้าไปเฉยๆ เพราะพื้นคลินิกมีหมาหลายตัวเดินผ่านทั้งวัน
• ผ้ารองหรือแผ่นรองฉี่ 1 ถึง 2 แผ่น เผื่อน้องตื่นเต้นจนฉี่ระหว่างรอ
• ขนมชิ้นเล็กที่น้องกินประจำ ใช้ล่อระหว่างหมอตรวจและให้รางวัลหลังฉีด
• ตัวอย่างอุจจาระสดของวันนั้น ถ้าหมอนัดตรวจพยาธิ
• รายการคำถามที่อยากถาม จดไว้ในมือถือ เพราะพอถึงหน้าห้องตรวจมักลืม

กระเป๋าเดินทางเป็นของที่มือใหม่มักมองข้ามแต่ได้ใช้ทุกนัด ทั้งวันไปฉีดวัคซีน วันทำหมัน และเวลาต้องนั่งรถไกล เลือกแบบที่ระบายอากาศรอบด้านและวางราบบนเบาะได้ ส่วนของเล่นที่น้องคุ้นเคยจะช่วยให้ระหว่างรอคิวไม่เครียดจนเกินไปครับ

อาการหลังฉีดวัคซีนแบบไหนปกติ แบบไหนต้องกลับไปหาหมอ

หลังฉีดวัคซีน ลูกหมาบางตัวจะงีบนานกว่าปกติ กินน้อยลง หรือเจ็บตรงจุดที่ฉีดเวลาจับ VCA ระบุว่าอาการเบาๆ แบบนี้มักหายเองภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง สิ่งที่ควรทำคือให้น้องได้นอนในมุมเงียบๆ มีน้ำสะอาดตลอด และไม่ต้องพาเล่นหนักๆ ตราบที่น้องยังซึม ส่วนเรื่องอาบน้ำ คลินิกในไทยหลายแห่งแนะนำให้งดประมาณ 7 วันหลังฉีด แต่แนวทางของ WSAVA และ AAHA ไม่ได้กำหนดเรื่องนี้ไว้ ถ้าตัวเลอะให้เช็ดแทน และถามคลินิกที่ฉีดว่าให้เว้นกี่วัน

• ปกติ ซึมเล็กน้อย งีบเยอะ กินน้อยลงหนึ่งมื้อ เจ็บจุดฉีดเวลาจับ มีตุ่มเล็กๆ ตรงจุดฉีดที่ค่อยๆ ยุบเอง
• ต้องโทรถามหมอ ซึมเกิน 48 ชั่วโมง ไม่กินข้าวเลยเกิน 1 วัน มีไข้ที่รู้สึกได้ว่าตัวร้อนผิดปกติ หรือตุ่มที่จุดฉีดเจ็บ โตขึ้น หรืออยู่นานเกินไม่กี่สัปดาห์โดยไม่เล็กลง
• ต้องกลับไปหาหมอทันที หน้าบวม ตาบวม ปากบวม ลมพิษขึ้นทั้งตัว อาเจียนหรือถ่ายเหลวรุนแรง หายใจลำบาก หรือทรุดลงเฉียบพลัน

หลังกลับถึงบ้าน จัดมุมพักที่น้องจะไม่ถูกเด็กหรือหมาตัวอื่นรบกวนสักสองวัน กรงพับที่เปิดประตูทิ้งไว้พร้อมที่นอนนุ่มๆ ใช้ได้ดีมากในจังหวะนี้ เพราะเป็นทั้งที่หลบและเป็นจุดที่เราเดินผ่านแล้วเหลือบดูอาการได้ตลอด

ถ่ายพยาธิ ต้องทำควบคู่กับวัคซีนไหม

ต้องทำครับ และมักทำก่อนหรือพร้อมกับวัคซีน เพราะลูกหมาจำนวนมากมีพยาธิในลำไส้ติดมาตั้งแต่ยังอยู่กับแม่ ลูกหมาที่มีพยาธิเยอะจะโตช้า ท้องกาง ขนหยาบ สัตวแพทย์จะเป็นคนเลือกชนิดยาและรอบการให้ตามอายุและน้ำหนัก อย่าซื้อยาถ่ายพยาธิมาให้เองโดยกะขนาดจากน้ำหนักที่เดาเอา เพราะลูกหมาตัวเล็กมีช่องว่างของความปลอดภัยน้อยกว่าที่คิด

เช็กลิสต์ 1 ปีแรก ทำตามนี้ไม่พลาดนัด

1. 1วันรับน้องเข้าบ้าน จดวันเกิด (หรือวันที่ประมาณ) ไว้ในปฏิทินมือถือ แล้วตั้งเตือนล่วงหน้าทุกนัด
2. 2หลังรับน้องเข้าบ้าน นัดตรวจสุขภาพครั้งแรกโดยเร็ว ให้หมอชั่งน้ำหนักและวางแผนวัคซีนให้
3. 3ฉีดวัคซีนรวมเข็มแรกตอนอายุ 6 ถึง 8 สัปดาห์ พร้อมถ่ายพยาธิรอบแรก และถามหมอว่าเข็มรวมนี้มีเลปโตสไปโรซิสไหม
4. 4ฉีดซ้ำทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์ โดยเข็มสุดท้ายต้องฉีดตอนอายุ 16 สัปดาห์ขึ้นไป ห้ามเว้นช่วงยาวเกินที่หมอนัด
5. 5ฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าเข็มแรกตามที่สัตวแพทย์นัด (คู่มือเวชปฏิบัติของไทยเริ่มที่อายุ 12 สัปดาห์) แล้วฉีดซ้ำห่างเข็มแรก 2 ถึง 4 สัปดาห์
6. 6หลังเข็มสุดท้ายผ่านไป 1 ถึง 2 สัปดาห์ ค่อยเริ่มพาไปเดินในที่สาธารณะที่มีหมาตัวอื่น
7. 7อายุ 6 เดือนถึง 1 ปี กลับไปฉีดเข็มกระตุ้นชุดแรก และคุยเรื่องทำหมันกับหมอ
8. 8ครบ 1 ปี เปลี่ยนเป็นตรวจสุขภาพประจำปี และเริ่มวางแผน เปลี่ยนมาใช้อาหารสูตรหมาโต ตามขนาดสายพันธุ์

สรุปสั้นๆ ครับ เริ่มเข็มแรก 6 ถึง 8 สัปดาห์ ฉีดซ้ำทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์ โดยเข็มที่ฉีดตอน 16 สัปดาห์ขึ้นไปสำคัญที่สุด กระตุ้นอีกครั้งที่ 6 เดือนถึง 1 ปี ส่วนพิษสุนัขบ้าเริ่มราว 12 สัปดาห์ ฉีดซ้ำห่าง 2 ถึง 4 สัปดาห์ แล้วกระตุ้นตอน 1 ปีและปีละครั้ง และอย่าลืมถามหมอเรื่องเลปโตสไปโรซิส ระหว่างรอวัคซีนครบก็ฝึกในบ้านและเตรียมของให้พร้อม ถ้ายังไม่ได้เตรียมของ ดู เช็กลิสต์ของที่ต้องมีก่อนรับลูกหมา หรือไล่อ่านเรื่องอื่นใน หมวดลูกหมา ต่อได้เลยครับ